Fiscale splitsing financieringsbehoefte: box 1 en box 3
Eigenwoningschuld · eigenwoningreserve · overgangsrecht 2013 · meegefinancierde kosten
Wet IB 2001 · 2026
1. Aankoop en verwervingskosten kunnen in box 1
€
€
Alleen voor de signalering van de leencapaciteit (LTV).
€
€
€
€
€
Verbetering of onderhoud van de eigen woning.
€
2. Financieringskosten aftrekbaar · naar rato in de eigenwoningschuld
€
€
€
€
2026: 0,4% van het leenbedrag.
€
Bijv. afsluit- of bereidstellingsprovisie.
Uit: eerst betaald uit eigen middelen.
3. Posten die altijd in box 3 vallen
€
€
€

Een consumptief deel (vrij besteedbaar, auto, vakantie, aflossen van een krediet) is nooit eigenwoningschuld. Kosten van een bankgarantie zijn geen verwervingskosten van de woning en geen kosten van de eigenwoninglening. Deze tool rekent ze daarom in box 3.

4. Fiscale historie
€
€
€
Makelaar, notaris doorhaling e.d.
€
Overgangsrecht (eigenwoningschuld op 31-12-2012)
€
Saldo onder overgangsrecht direct vóór de aflossing bij verkoop (na aflossingen sinds 2013).
5. Eigen middelen
€
Inclusief eventueel ingebrachte overwaarde.
ToerekeningEigen geld gaat eerst naar de box 3-posten (stap 3). Daarna, als u de financieringskosten niet meefinanciert, naar die kosten. De rest gaat naar de verwervingskosten. Voor de klant is dat meestal de gunstigste volgorde.
Resultaat
Box 1, nieuw regimeBox 1, overgangsrechtBox 3
Posten in de financieringsopzet
Toelichting en rekenregels

1. Maximale eigenwoningschuld (art. 3.119a Wet IB 2001)

Een eigenwoningschuld is een schuld die u aangaat om de eigen woning te kopen, te verbeteren of te onderhouden (verwervingsschuld). Voor schulden die na 2012 zijn aangegaan moet die schuld in maximaal 360 maanden ten minste annuïtair worden afgelost (aflossingseis). De verwervingskosten zijn de koopsom plus de kosten koper (overdrachtsbelasting, notaris levering, makelaar, keuring) en de verbouwing.

Maximale eigenwoningschuld = verwervingskosten − eigenwoningreserve. Het deel van de lening dat voor de verwerving wordt gebruikt, telt mee tot dit maximum. Wat erboven uitkomt, valt in box 3.

2. Eigenwoningreserve (art. 3.119aa)

EWR = verkoopprijs − verkoopkosten − eigenwoningschuld van de vorige woning (niet negatief). De EWR verlaagt de maximale eigenwoningschuld van de nieuwe woning, ook als u de overwaarde niet inbrengt (bijleenregeling). De EWR vervalt aan het einde van het derde kalenderjaar na het jaar van verkoop. Een restschuld is geen negatieve EWR.

3. Meegefinancierde financieringskosten (art. 3.119a lid 2 onderdeel c)

De schuld voor financieringskosten hoort naar rato bij de eigenwoningschuld. Volgens het standpunt van de Kennisgroep (KG:051:2024:12) gaat dat zo:

Toe te rekenen financieringskosten = eigenwoningschuld (zonder kosten) ÷ (totale lening − lening voor financieringskosten) × meegefinancierde kosten. De aftrekbare financieringskosten zijn het deel dat bij de eigenwoningschuld hoort: kosten × eigenwoningschuld ÷ totale lening. U trekt ze af in het jaar van betaling.

Het Belastingdienst-voorbeeld (knop "Voorbeeld Belastingdienst"): koopsom € 220.000, kosten € 15.000, EWR € 75.000, lening € 240.000 waarvan € 6.000 financieringskosten. Uitkomst: eigenwoningschuld € 164.103 en box 3 € 75.897.

4. Overgangsrecht (art. 10bis.1, Wet IB 2001; regime vóór 2013)

Een eigenwoningschuld die op 31-12-2012 bestond (BEWS), valt niet onder de aflossingseis. Wordt die schuld bij verkoop afgelost en ontstaat uiterlijk in het volgende kalenderjaar een nieuwe eigenwoningschuld? Dan houdt de nieuwe schuld het overgangsrecht tot het bedrag van de afgeloste BEWS (art. 10bis.1 lid 3). Aflossingen sinds 2013 verlagen de BEWS. Het deel van de eigenwoningschuld boven de BEWS valt onder het nieuwe regime en moet ten minste annuïtair in 360 maanden worden afgelost. De renteaftrek voor de BEWS eindigt uiterlijk op 31-12-2043, dertig jaar na 1-1-2014.

Wat deze tool niet doet

  • Geen rekening met een restschuld van een vorige woning (art. 3.120a), met verbouwingsdepots die niet volledig worden besteed of met de 30-jaarstermijn per leningdeel.
  • Partners: de EWR en BEWS zijn persoonlijk. Bij een fiscaal partner kunt u ze samen invullen; het effect op de verdeling tussen partners rekent de tool niet uit.
  • Waarde-ondergrens of LTV-normen uit de Tijdelijke regeling hypothecair krediet (100% van de marktwaarde, of 106% met energiebesparende voorzieningen) worden alleen gesignaleerd.

Bronnen: Wet IB 2001 art. 3.119a, 3.119aa, 3.120, 10bis.1 (wetten.overheid.nl) · Belastingdienst, "Financieringskosten hypotheek en de eigenwoningschuld" (belastingdienst.nl) · Kennisgroep KG:051:2024:12, bijgewerkt 26-05-2026 (kennisgroepen.belastingdienst.nl) · Belastingdienst, aftrekbare financieringskosten 2026 (belastingdienst.nl) · Overgangsrecht: Stcrt. 2013, 18554.

Indicatief, geen advies. Deze berekening is een hulpmiddel en gaat uit van de ingevulde gegevens en de wet zoals die op 1-1-2026 geldt. Aan de uitkomst kunt u geen rechten ontlenen. De fiscale kwalificatie hangt af van de feitelijke besteding, de aktes en de persoonlijke situatie (partners, eerdere woningen, restschuld). Laat de splitsing controleren voordat u een hypotheek aanvraagt. De tool slaat niets op en verstuurt niets.