Een consumptief deel (vrij besteedbaar, auto, vakantie, aflossen van een krediet) is nooit eigenwoningschuld. Kosten van een bankgarantie zijn geen verwervingskosten van de woning en geen kosten van de eigenwoninglening. Deze tool rekent ze daarom in box 3.
Een eigenwoningschuld is een schuld die u aangaat om de eigen woning te kopen, te verbeteren of te onderhouden (verwervingsschuld). Voor schulden die na 2012 zijn aangegaan moet die schuld in maximaal 360 maanden ten minste annuïtair worden afgelost (aflossingseis). De verwervingskosten zijn de koopsom plus de kosten koper (overdrachtsbelasting, notaris levering, makelaar, keuring) en de verbouwing.
Maximale eigenwoningschuld = verwervingskosten − eigenwoningreserve. Het deel van de lening dat voor de verwerving wordt gebruikt, telt mee tot dit maximum. Wat erboven uitkomt, valt in box 3.
EWR = verkoopprijs − verkoopkosten − eigenwoningschuld van de vorige woning (niet negatief). De EWR verlaagt de maximale eigenwoningschuld van de nieuwe woning, ook als u de overwaarde niet inbrengt (bijleenregeling). De EWR vervalt aan het einde van het derde kalenderjaar na het jaar van verkoop. Een restschuld is geen negatieve EWR.
De schuld voor financieringskosten hoort naar rato bij de eigenwoningschuld. Volgens het standpunt van de Kennisgroep (KG:051:2024:12) gaat dat zo:
Toe te rekenen financieringskosten = eigenwoningschuld (zonder kosten) ÷ (totale lening − lening voor financieringskosten) × meegefinancierde kosten. De aftrekbare financieringskosten zijn het deel dat bij de eigenwoningschuld hoort: kosten × eigenwoningschuld ÷ totale lening. U trekt ze af in het jaar van betaling.
Het Belastingdienst-voorbeeld (knop "Voorbeeld Belastingdienst"): koopsom € 220.000, kosten € 15.000, EWR € 75.000, lening € 240.000 waarvan € 6.000 financieringskosten. Uitkomst: eigenwoningschuld € 164.103 en box 3 € 75.897.
Een eigenwoningschuld die op 31-12-2012 bestond (BEWS), valt niet onder de aflossingseis. Wordt die schuld bij verkoop afgelost en ontstaat uiterlijk in het volgende kalenderjaar een nieuwe eigenwoningschuld? Dan houdt de nieuwe schuld het overgangsrecht tot het bedrag van de afgeloste BEWS (art. 10bis.1 lid 3). Aflossingen sinds 2013 verlagen de BEWS. Het deel van de eigenwoningschuld boven de BEWS valt onder het nieuwe regime en moet ten minste annuïtair in 360 maanden worden afgelost. De renteaftrek voor de BEWS eindigt uiterlijk op 31-12-2043, dertig jaar na 1-1-2014.
Bronnen: Wet IB 2001 art. 3.119a, 3.119aa, 3.120, 10bis.1 (wetten.overheid.nl) · Belastingdienst, "Financieringskosten hypotheek en de eigenwoningschuld" (belastingdienst.nl) · Kennisgroep KG:051:2024:12, bijgewerkt 26-05-2026 (kennisgroepen.belastingdienst.nl) · Belastingdienst, aftrekbare financieringskosten 2026 (belastingdienst.nl) · Overgangsrecht: Stcrt. 2013, 18554.